Skip to main content

Amata aloaia taeao nei iloiloga tu’u fa’atasi a le Fono mo le paketi

O le itula e 9:30 i le taeao nei lea ua fa’atulaga e amata aloaia ai le Iloiloga Tu’ufa’atasi a le Komiti o le Paketi a maota e lua, mo le iloiloina lea o le tupe fa’asoasoa a le malo mo le tausaga tupe fou 2018.

 

O le masina na te’a nei na tauaao ai e le Fono Faitulafono tusi o le paketi mai le faigamalo, e fa’ailoa le aofa’i o le tupe fa’asoasoa mo le tausaga tupe fou, i le aofaiga e $395.2 miliona.

 

O le taeao ananafi na fa’alauiloa ai e Ta’ita’i o maota e lua fuafuaga mo le iloiloga, lea ua fa’amoemoe e tu’u fa’atasi i le Fale Samoa a le Fono Faitulafono, le nofoaga o lo o fa’aaoga e le maota maualuga mo a latou tauaofiaga.

 

I luma o le maota o sui, na fa’ailoa aloaia ai e le afioga i le fofoga fetalai ia Savali Talavou Ale, le fuafuaga ua autasi i ai ta’ita’i o maota e lua fa’apea ai ta’ita’i o Komiti o le Paketi a le Fono, ina ia amata aloaia loa le talanoaina o le paketi i le taeao nei.

 

O le mataupu i iloiloga a le fono mo le tupe fa’asoasoa a le malo, o se tasi lea o mataupu ua leva ona iloilo e le maota o sui talu mai le taimi na tatala aloaia ai le tauaofiaga lona 2 lenei o le nofoaiga 35, ona o le fa’anaunauga i ni isi o afioga i Faipule, ina ia fai lava le iloiloga o le paketi a le maota latou.

 

Ae o ni isi o tulaga fa’aletonu na alia’e mai i ni nai vaiaso ua mavae atu, e pei o le le auai lea o Fa’atonusili i iloiloga sa fa’atulaga e le maota o sui, ona o lo o molimau fo’i i latou i le taimi lava lea e tasi i luma o le maota maualuga, na saunoa ai loa le afioga i le Fofoga Fetalai e fa’amanino le taua tele o le fai fa’atasi o iloiloga o le paketi, ina ia taofia ai le toe tula’i mai o fa’aletonu e pei ona molimauina.

 

Na toe fa’amanatu e Savali i afioga i faipule le taua tele o le auai i soo se taimi e faia ai iloiloga o le paketi, ina ia faigofie ai ona malamalama i latou i tulaga o lo o fa’ataoto ai galuega a le malo.

 

Na taua fo’i e Savali le mae’a lea ona faia sa latou fonotaga ma le Peresetene o le Senate, le afioga i le Tamaitai o le Ao ia Gaoteote Palaie Tofau, atoa ai ma le afioga i le ali’i Kovana ia Lolo Matalasi Moliga, mo le fa’amausaliina o le tulafono a le Fono mo taimi o iloiloga o le paketi, e na o Fa’atonusili e fa’ataga ona molimau i le paketi a lona Ofisa, ae le taliaina lava sona sui.

 

O ni isi o mataupu na taua e ni isi o afioga i Faipule o le a aga’i i ai fesili i le taimi o le iloiloga, o vaega tupe o loo fa’atulaga mai i le Polokalame Fa’apitoa (Special Programs) a le Kovana, lea e pei ona fa’atulaga mai ai le aofaiga e $24.4 miliona.

 

O le tele o vaega tupe o lo o fuafua mo le Polokalame Fa’apitoa a le ali’i kovana, e talitonu ni isi o Faipule e le tatau ma agava’a, ona o lo o i ai manaoga e sili atu ona taua e tatau ona ave i ai le fa’amuamua, ae foliga mai o lo o soona fa’aalu e le faigamalo tupe i ni isi o mataupu e le aoga.

 

O lo o aofia ai i totonu o le paketi fa’amaumauga i le aofa’i o tagata faigaluega a le malo i le taimi nei, i le aofaiga e 6,612, a o lea ua fa’aitiitia i le aofaiga e 6,555 mo le tausaga tupe fou 2018.

 

I fa’amaumauga a le malo o lo o atagia mai ai le tulaga lea, e 4% lea ua faaopoopo ai le aofa’i o tagata faigaluega konekarate, ae 2% ua fa’aitiitia ai le aofa’i o tagata faigaluega tumau a le malo mo le tausaga tupe fou.

 

Ae i le tulaga o tupe o lo o maua mai i auaunaga ma tautua a Ofisa a le malo i lalo o le Enterprise Fund, o lo o atagia mai ai le aga’i i luga o lea vaega tupe i le aofaiga e $18.4.

 

Mo le iloiloiga o le paketi i le taeao nei, o le Teutupe a le malo ia Uelitigone Tonumaipea ma le Faatonusili o le Ofisa o le Paketi a le malo ia Catherine D. Saelua, o ulua’i molimau ia o le a fesiligia i le tulaga o le paketi atoa a le malo, fa’apea ai ma paketi a la Ofisa mo le iloiloga o le taeao.

 

O le iloiloga i le itula e 1:00 i le aoauli o le a fesiligia ai le paketi a le Ofisa a le Kovana, fa’apea ai le paketi a le Ofisa o Ta’aloga (Sports Complex), lea o le a molimau ai le tofa Fiu Saelua ma le afioga i le ali’i Fa’atonusili ia Toleafoa Henry Tavake.

 

E amata iloiloga o le paketi i le 9:30a.m., ae o tauaofiaga a le Senate e faia i le 9a.m.

 

Na taua e le taitai komiti o le Paketi a le maota o sui, le afioga a Vailiuama Steve Leasiolagi i le maota o sui i le vaiaso na te’a nei, tulaga fa’aletonu ua i ai le tamaoaiga o le malo i le taimi nei, pe a fuafua atu i le tupe maua o lo o mafai ona ao mai i luga o le uafu ma isi auaunaga a le malo.

 

Saunoa Vailiuama e fa’apea, o tulaga fa’aletonu e pei ona tula’i mai i le tamaoaiga o le malo, ua moomia ai e le faigamalo ni fa’aiuga poto ma le atamai, ina ia mafai ai ona saili ni auala e toe fa’aleleia mai ai tulaga fa’aletonu o le tamaoaiga ua molimauina i le taimi nei.

 

Sa ia talosagaina afioga i faipule ina ia auai uma i le iloiloga ua faatulaga e faia i le itula e 8:00 i le taeao nei, lea o le a fesiligia ai le Teutupe a le malo i le pili tupe mo le lafoga o oloa (sales tax) a le faigamalo e 7%.

 

Saunoa Vailiuama e fa’apea, e tatau ona sailiili toto’a le fono i tulaga uma e fa’atatau i pili tupe ua tuuina mai, ina ia mautinoa e le mamafa pito tasi fa’aiuga e faia, ma i’u ina a’afia ai le isi itu ae manuia le isi itu.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all